در پاسخ به این سوال که کریپتو چیست، باید گفت که کریپتو یک سیستم پرداخت دیجیتال است که به بانکها وابسته نیست و برای تأیید تراکنشها از فناوریهای پیشرفته استفاده میکند. این سیستم به صورت همتا به همتا عمل میکند و به هر کسی در هر نقطهای از جهان این امکان را میدهد که پرداختها را به راحتی ارسال و دریافت کند.
به جای اینکه پول فیزیکی باشد که در دنیای واقعی جابجا و مبادله میشود، پرداختهای کریپتو به صورت ورودیهای دیجیتال در یک پایگاه داده آنلاین وجود دارند که جزئیات تراکنشها را توصیف میکنند. زمانی که شما وجوه کریپتو را انتقال میدهید، این تراکنشها در یک دفتر عمومی ثبت میشوند.
نام «کریپتو» به این دلیل انتخاب شده است که از رمزنگاری برای تأیید تراکنشها استفاده میکند. این بدان معناست که کدگذاری پیشرفتهای در ذخیره و انتقال دادههای کریپتو بین کیفپولها و دفاتر عمومی دخیل است. هدف از این رمزنگاری، تأمین امنیت و ایمنی اطلاعات است.
اولین کریپتو، بیتکوین، در سال ۲۰۰۹ تأسیس شد و هنوز هم شناختهشدهترین نوع ازکریپتو به شمار میآید. بسیاری از افرادی که به این نوع ارز علاقهمند هستند، به دنبال تجارت و کسب سود هستند و در برخی مواقع، سفتهبازان باعث افزایش قیمتها میشوند. به همین دلیل،کریپتو به عنوان یک پدیده مالی جدید، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است.
به طور خلاصه، در پاسخ به این سوال که کریپتو چیست، میتوان گفت که این نوع ارز دیجیتال به افراد این امکان را میدهد تا بدون نیاز به واسطههای مالی سنتی، با امنیت بیشتری تراکنشهای خود را انجام دهند و به نوعی تحول در دنیای مالی به حساب میآید.
در پاسخ به سوال کریپتو چیست و چگونه کار میکند باید گفت ارزهای دیجیتال بر پایه فناوری بلاکچین ساخته شدهاند که این موضوع باعث میشود آنها بسیار امن باشند. با این حال، انتخاب صرافیهای معتبر هنوز بر عهده سرمایهگذاران است. در فرآیند کریپتو ، از تکنیکهای رمزنگاری (فرآیند نوشتن و رمزگشایی کد) برای صدور، تأیید و تأمین امنیت تراکنشها استفاده میشود. از طریق دفاتر عمومی، تراکنشها قابل پیگیری و غیرقابل جعل باقی میمانند. این سیستم دارایی دیجیتال همتا به همتا، ارسال و دریافت پرداختها را در سطح جهانی سریع، آسان و ارزان میکند. نیازی به تبدیل ارز نیست و همچنین هزینههای سنگینی وجود ندارد. تراکنشها با استفاده از این داراییهای مالی به صورت عمومی ثبت میشوند، به صورت دیجیتالی ذخیره میشوند و از طریق رمزنگاری منتقل میشوند، که برای انتقال و ذخیرهسازی به کدگذاری دقیق نیاز است.
عناصر دیگری که پروژههای کریپتو را از سرمایهگذاریهای سنتی متمایز میکند، شامل موارد زیر است:
با توجه به این ویژگیها، کریپتو به عنوان یک گزینه جذاب برای سرمایهگذاری و تجارت در دنیای امروزی شناخته میشود.
بیتکوین، که در سال 2009 تأسیس شد، اولین ارز دیجیتال است و هنوز هم پرمعاملهترین ارز در بازار به شمار میرود. این ارز توسط ساتوشی ناکاموتو توسعه یافته است؛ که به طور گستردهای به عنوان یک نام مستعار برای فرد یا گروهی از افراد که هویت دقیق آنها هنوز ناشناخته است، شناخته میشود.
اتریوم (ETH) به عنوان اولین جایگزین بیتکوین در لیست ما، یک پلتفرم نرمافزاری غیرمتمرکز است که امکان ساخت و اجرای قراردادهای هوشمند و برنامههای غیرمتمرکز (dApps) را بدون وقفه، تقلب، کنترل یا مداخله از سوی شخص ثالث فراهم میکند. هدف از ایجاد اتریوم این است که مجموعهای غیرمتمرکز از محصولات مالی ایجاد کند که هر کسی در جهان بتواند بهطور آزاد به آنها دسترسی پیدا کند، بدون توجه به ملیت، قومیت یا مذهب.
این جنبه باعث میشود که تأثیرات آن برای مردم در برخی کشورها جذابتر باشد، زیرا افرادی که فاقد زیرساختهای دولتی و شناساییهای دولتی هستند، میتوانند به حسابهای بانکی، وامها، بیمه و انواع دیگر محصولات مالی دسترسی پیدا کنند.
اتریوم از اتر، توکن رمزنگاری خاص خود، استفاده میکند. اتر (ETH) برای پرداخت به تأییدکنندگانی که سکههای خود را برای کار در بلاکچین استیک میکنند، به عنوان یک روش پرداخت خارج از زنجیره و همچنین به عنوان یک سرمایهگذاری توسط سفتهبازان استفاده میشود.
نکته مهم: در تاریخ 15 سپتامبر 2022، اتریوم انتقال مورد انتظار خود به روش تأیید اثبات سهام (PoS) را تکمیل کرد. PoS به دلیل حذف استخراج مشوقی، انرژی کمتری مصرف میکند و بلاکچین را کارآمدتر و مقیاسپذیرتر میسازد.
اتر (ETH) سالها پس از بیتکوین، در رتبه دوم به لحاظ ارزش بازار باقی مانده است، هرچند که هنوز فاصله قابل توجهی با ارز دیجیتال غالب دارد. در تاریخ 7 فوریه 2025، اتر با قیمت حدود 2736 دلار و ارزش بازار نزدیک به 329.5 میلیارد دلار معامله میشد که کمتر از 1.93 تریلیون دلار بیتکوین بود.
تتر (USDT) یکی از اولین و محبوبترین استیبلکوینهاست—ارزهای دیجیتال جایگزین که هدف آنها پیوند زدن ارزش بازار خود به یک ارز یا نقطه مرجع خارجی دیگر برای کاهش نوسانات است. از آنجا که بیشتر ارزهای دیجیتال، حتی ارزهای اصلی مانند بیتکوین، دورههای نوسانات شدید را تجربه کردهاند، تتر و دیگر استیبلکوینها تلاش میکنند تا نوسانات قیمت را کاهش دهند و کاربران محتاط را جذب کنند.
قیمت تتر بهطور مستقیم به دلار آمریکا متصل است زیرا توسعهدهندگان ادعا میکنند که برای هر USDT در گردش، یک دلار آمریکا (یا معادل آن) نگهداری میکنند. این سیستم به کاربران این امکان را میدهد که انتقالات خود را از دیگر ارزهای دیجیتال به دلار آمریکا بهطور سریعتری انجام دهند.
تتر که در سال 2014 راهاندازی شد، به افراد این امکان را میدهد که از یک شبکه بلاکچین و فناوریهای مرتبط برای تراکنش در ارزهای سنتی استفاده کنند و در عین حال نوسانات و پیچیدگیهای مرتبط با ارزهای دیجیتال را به حداقل برسانند.
در تاریخ 7 فوریه 2025، تتر سومین ارز دیجیتال بزرگ به لحاظ ارزش بازار بود و ارزش آن 141.4 میلیارد دلار و قیمت هر سکه 1 دلار بود.
بایننس کوین (BNB) یک ارز دیجیتال کاربردی است که به عنوان روش پرداخت برای هزینههای مربوط به معاملات در صرافی بایننس عمل میکند. این ارز به عنوان ششمین ارز دیجیتال بزرگ به لحاظ ارزش بازار در تاریخ 7 فوریه 2025 شناخته میشود. کسانی که از این توکن به عنوان روش پرداخت برای صرافی استفاده میکنند، میتوانند با تخفیف معامله کنند.
بلاکچین بایننس همچنین پلتفرمی است که صرافی غیرمتمرکز بایننس بر روی آن فعالیت میکند. صرافی بایننس توسط چانگپنگ ژائو تأسیس شده و یکی از پرکاربردترین صرافیها در جهان است.
بایننس کوین در ابتدا یک توکن ERC-20 بود که بر روی بلاکچین اتریوم عمل میکرد. در نهایت، یک شبکه اصلی راهاندازی کرد و از مدل اجماع PoS استفاده میکند. در تاریخ 7 فوریه 2025، بایننس کوین با ارزش بازار 83.4 میلیارد دلار و قیمت هر BNB حدود 585.9 دلار معامله میشد.
سولانا که در سال 2017 تأسیس شد، یک پلتفرم بلاکچین است که برای پشتیبانی از برنامههای غیرمتمرکز (dApps) طراحی شده است. به آن “قاتل اتریوم” نیز گفته میشود، زیرا تعداد تراکنشهای بیشتری در ثانیه نسبت به اتریوم انجام میدهد و هزینههای تراکنش کمتری نسبت به اتریوم دارد.
سولانا و اتریوم میتوانند از قراردادهای هوشمند استفاده کنند که برای اجرای برنامههای پیشرفته، از جمله مالی غیرمتمرکز (DeFi) و توکنهای غیرقابل تعویض (NFT) ضروری هستند.
ارز دیجیتال فعال در بلاکچین سولانا، سولانا (SOL) نام دارد. از زمان تأسیس، قیمت آن به طور قابل توجهی افزایش یافته است. سولانا در تاریخ 7 فوریه 2025 با ارزش بازار 96 میلیارد دلار و قیمت حدود 196.9 دلار، پنجمین ارز دیجیتال بزرگ به لحاظ ارزش بازار بود.
یواسدی کوین، که یکی دیگر از استیبلکوینهاست، قیمت خود را به دلار آمریکا متصل میکند و از ذخایر فیات پشتیبانی میکند، به این معنا که مقدار معادل ارز فیات را برابر با مقدار یواسدی کوین در گردش نگهداری میکند. یواسدی کوین در سال 2018 توسط کنسرسیوم سنتر راهاندازی شد که در یک زمان شامل سرکل و کوینبیس بود، که اکنون دیگر بخشی از این پروژه نیست. از آنجا که سرکل در ایالات متحده مستقر است، تحت نظارت قرار دارد و این موضوع یواسدی کوین را به یک استیبلکوین تحت نظارت تبدیل میکند.
در تاریخ 7 فوریه 2025، یواسدی کوین با ارزش بازار 55.9 میلیارد دلار و قیمت هر سکه 1 دلار معامله میشد.
ایکسآرپی توکن بومی دفتر کل XRP است که توسط ریپل در سال 2012 به عنوان یک سیستم پرداخت ایجاد شد. دفتر کل XRP از یک مکانیزم اجماع به نام پروتکل اجماع دفتر کل XRP استفاده میکند که از روشهای اثبات کار یا اثبات سهام برای اجماع و تأیید استفاده نمیکند.
در عوض، برنامههای کلاینت تراکنشها را امضا و به سرورهای دفتر کل ارسال میکنند. سرورها سپس تراکنشها را مقایسه کرده و تعیین میکنند که آیا آنها کاندیدای ورود به دفتر کل هستند یا نه.
در تاریخ 7 فوریه 2025، ایکسآرپی با ارزش بازار حدود 136.1 میلیارد دلار و قیمت 2.36 دلار معامله میشد.
دوجکوین (DOGE)، که به عنوان “میمکوین” اصلی شناخته میشود، در سال 2021 توجهها را به خود جلب کرد و قیمت آن به شدت افزایش یافت. این سکه که از تصویر شبیهسگ شیبا به عنوان نماد خود استفاده میکند، به عنوان یک روش پرداخت توسط برخی شرکتهای بزرگ پذیرفته شده است.
دوجکوین توسط دو مهندس نرمافزار، بیلی مارکوس و جکسون پالمر، در سال 2013 ایجاد شد. مارکوس و پالمر گزارش دادهاند که این سکه را به عنوان یک شوخی ایجاد کردهاند و بر روی حدس و گمانهای وحشیانه بازار ارزهای دیجیتال نظر دادهاند.
در تاریخ 7 فوریه 2025، ارزش بازار دوجکوین 37.3 میلیارد دلار بود و هر DOGE حدود 0.252 دلار ارزش داشت و این سکه را به هشتمین ارز دیجیتال بزرگ تبدیل کرد.
بنیاد ترون در سال 2017 تأسیس شد تا حقوق مالکیت کامل سازندگان محتوای دیجیتال را از طریق توکنسازی و dApps فراهم کند. هدف از راهاندازی TRX این بود که به توسعهدهندگان ابزاری برای ایجاد dApps بدهد. در سال 2018، ترون برنامه محبوب بیتتورنت را خریداری کرد و آن را به بلاکچین ترون ادغام کرد. ترون از آن زمان به عنوان یک پلتفرم برنامههای مالی غیرمتمرکز عمل کرده است.
توکن بومی ترون، TRX، برای پرداخت تراکنشهای زنجیرهای و به عنوان روش پرداخت در صرافیها استفاده میشود. هر کسی که TRX داشته باشد میتواند برای تبدیل شدن به یک نماینده سوپر اقدام کند، کسی که مسئولیت و وظیفه تأیید تراکنشها و ایجاد بلاکهای جدید برای بلاکچین را دارد.
مکانیزم اجماع این ارز دیجیتال نسخهای اصلاحشده از اثبات سهام اتریوم به نام اثبات سهام تعیینشده (DPoS) است، جایی که شبکه در نمایندگان سوپر رأیگیری میکند.
در تاریخ 7 فوریه 2025، TRX با ارزش 0.23 دلار و ارزش بازار 19.6 میلیارد دلار معامله میشد.
تونکوین (TON) توکن بومی شبکه باز (The Open Network) است که در ابتدا توسط تیم تلگرام توسعه یافته بود. در سال 2020، تیم تلگرام پروژه را پس از اینکه کمیسیون بورس و اوراق بهادار علیه آن به دلیل عرضه غیرقانونی اوراق بهادار شکایت کرد، رها کرد.
این پروژه توسط برادر پاول دوروف، مدیر تلگرام، دکتر نیکولی دوروف، ادامه پیدا کرد و توسعه آن از طریق بنیاد TON ادامه یافت.
در تاریخ 7 فوریه 2025، TON با قیمت 3.79 دلار و ارزش بازار 9.5 میلیارد دلار معامله میشد.
با توجه به این 10 ارز دیجیتال مهم، میتوان گفت که ارز کریپتو چیست و چه تأثیری بر بازارهای مالی و زندگی روزمره ما دارد. ارزهای دیجیتال به ما این امکان را میدهند که به شیوهای جدید و امنتر به مدیریت مالی خود بپردازیم و از فرصتهای جدیدی بهرهمند شویم.